" Ahlak " 2 yorum

 

 Kanaat ve Tevekkül Nedir?

Bunlar günlük yaşantımızda çok kereler duyduğumuz sözler. Bu ve buna benzer sözler iki kelimeyi yanlış bilmemizden/öğrenmemizden kaynaklanır. ‘Tevekkül’ ve ‘kanaat’.

Öğrenilmiş ve öğretilen iki yanlış!
Bir maksadın ele geçmesi için öteden beri bilinen çareler, tedbirler, yollar ne ise onları uygulamak gerekir. Çünkü Allah, bu âlemde herşeyin, her hâdisenin meydana gelmesini birtakım sebeplerin ve çarelerin tatbik edilmesine bağlamıştır. Buna ‘tesbîb hikmeti’ denir.
Yani bir şeyin yaratılması, bir isteğin verilmesi, onunla ilgili sebeplerin meydana gelişinden sonra gerçekleşir. Allah’ın âdeti bu şekilde devam etmektedir.
“Çalışmak veya çalışmamak fark etmez. Nasibin varsa gelir, yoksa gelmez. Günlük yevmiyemizi kazandık. Bu kadar çalışma yeter. Bunlar da amma çalışıyorlar. Durmak, dinlenmek bilmezler. Elindekiyle yetinmesini bilmelisin. Ne kadarda kanaatsiz. Tedbirini alsan da almasan da değişmez. Tevekkül et!”
Bunlar günlük yaşantımızda çok kereler duyduğumuz sözler. Bu ve buna benzer sözler iki kelimeyi yanlış bilmemizden/öğrenmemizden kaynaklanır. ‘Tevekkül’ ve ‘kanaat’.
Evet insan kanaatkâr olmalıdır. Elindekilerle yetinmesini bilmelidir. Ama kazançlarıyla yetinmelidir. Bizler bir şeyler için sürekli gayret gösteririz. Çalışırız, didiniriz. Önümüzde yaptığımız işler ve sonuçları var. Yani emek ve mahsul. İşte can alıcı nokta burada. Emeğin kendisine, eyleme, çalışmaya kanaat etmemek. “Ve (yine bildirilmedi mi ki) şüphesiz insan için, (kendi) çalıştığından başkası yoktur..” (Necm, 32) Bunların sonucunda elde edilen mahsule, kazanca, meyvelere, ürünlere kanaat etmek. Emeğe, çalışmaya kanaat kötülenmiştir. Neticeye kanaat övülmüştür. Kazanca kanaat, işe olan gayretimizi, heyecanımızı, meylimizi artırır. İşte büyük zatların hayatları. Çalışmaları olan ibadetlere, hizmetlere kanaat etmemişlerdir. Daha fazla çalışmak istemişlerdir. Hizmetlerine vaktin yetmediğinden şikâyetçi olmuşlardır. İşte ecdadımız.. Gözümüzün önünde Avrupa, Japonya ve diğer gelişmiş ülkeler.
Emeğin kendisine olan kanaatimiz ise şevk ve gayretimizi binden bire indirir. Ve bizlere, “Çalışıyorum. Elime hiç bir şey geçmiyor! Ne için bu işe gideyim? Neden bunu yapayım, devam edeyim?” sözlerini söylettirir. Bizleri atalet zindanlarına atar. Ertesi gün olan işe meylimizi kırar. İhtiyaç, fakirlik belasıyla karşı karşı bırakır. İşte bizler!
Gelelim ikinci kelime olan ‘tevekkül’e… İnsanlar, peygamberlerin getirdikleri ilâhi şeriatlere ve Allah’ın koyduğu tabiat kanunlarına muhatap olurlar. İlâhi şeriatlere muhalefetin cezası çoğunlukla âhirete kalırken, tabiat kanunlarına muhalefetin cezasını hemen görürler. Küçük-büyük, insan- hayvan, zâlim-mazlum fark etmez.
Bir maksadın ele geçmesi için öteden beri bilinen çareler, tedbirler, yollar ne ise onları uygulamak gerekir. Çünkü Allah, bu âlemde her şeyin, her hâdisenin meydana gelmesini birtakım sebeplerin ve çarelerin tatbik edilmesine bağlamıştır. Buna ‘tesbîb hikmeti’ denir. Yani bir şeyin yaratılması, bir isteğin verilmesi, onunla ilgili sebeplerin meydana gelişinden sonra gerçekleşir. Allah’ın âdeti bu şekilde devam etmektedir.
Tevekkül demek, vazifeyi, yapılacak işi, görevi Allah’a havale etmek değil; netice hakkındaki emri ve kararı Ona bırakmak demektir. “...Bir kere azmettin mi artık Allah`a tevekkül et.” (Âl-i İmrân, 159) meâlindeki âyet buna işaret eder.
Bir çok insan burada hataya düşerek tevekkülü, vazifenin ifâsını, Allah’a havale etmek sanarak tembelliğe düşerler. Sebeplere sarılmadan Allah’a yapılan tevekkül, tevekkül değil tembelliktir. Bu da İslamiyette menedilmiştir. Resûlullah Efendimiz (asm) “Devemi bırakıp tevekkül edeyim.” diyene “Bağla da öyle tevekkül et!” (İbn-i Asâkir) buyurmuşlardır.
“Hani bir zamanlar Mûsa kavmi için su istemişti, biz de: ‘Asânla taşa vur!’ demiştik, bunun üzerine o taştan on iki pınar fışkırmıştı...» Elmalılı Hamdi Yazır bu âyetin tefsirinde şunları söylüyor: “Hz. Mûsa, susuzluktan ve kuraklıktan yanıp kavrulan kavmi için Cenâb-ı Hak’tan su diliyor, yağmur duâsına çıkıyor. Cenâb-ı Allah da bu duâyı kabul ile istenilenden daha büyük hârikulade bir nimet ihsan ediyor. Gelip geçici bir yağmur yerine, İsrailoğulları’nın on iki boyundan her birine mahsus ayrı ayrı on iki pınar fışkırtıyor ve bununla yüce varlığına ve ilâhî inâyetine açık bir belge bahşediyor. Öylesine bahşediyor ki, duânın arkasından fiilî bir teşebbüsün lüzumunu emrediyor, ‘asân ile taşa vur!’ diyor.” (Hak Dini Kur’ân Dili, Bakara 1/60. âyetin tefsiri)
Sebeplere müraacat etmek fiili bir duâdır. Sebeplerin, hadisenin meydana gelişinde hiçbir tesirleri yoktur. Sebeplere yapışmak demek Allah’ın âdetine uygun hareket etmek, başarıyı o yoldan istemek demektir. “Ben böyle yaptım. Onun için kazandık. Bu sebepler olmasaydı işler olmazdı. Bunlar olduğu için şunlar oldu” gibi sözler oldukça yanlış olur. Çünkü hiçbir sebebin haddi değil ki küçük bir ekmek için koca dünyayı güneş etrafında döndürsün. Gece - gündüzü getirsin. Rüzgara hükmedip, bulutlardan rahmet damlalarını sağsın. İnce, nazik olan köklere, taşları ve toprağı deldirsin.
Âlemde bu ilahi âdeti gördükten sonra bize düşen iş; kendi vazifemizle Allah’ın vazifesini karıştırmamak. Bizim vazifemiz: yapılacak bir işin şartlarını, kurallarını, vesilelerini bulmak ve elden geldiği kadar tatbik etmek. Neticeyi Allah’a bırakmak. Neticeyi vermek, vermemek, az vermek, çok vermek O’nun elindedir.
Netice-i kelâm: Emeğe değil, mahsule kanaat etmek; vazifeyi havale değil, neticeyi Allah’a bırakmak; sebeblerin icadda tesir sahibi olmadığını bilmek ‘kanaat’ ve ‘tevekkül’ mevzusunun özüdür. Kaynak: http://www.sorusorcevapbul.com - Kanaat ve Tevekkül Nedir?
Yazar: Muhlis Körpe

Bize Soru Sorun
Yorum Yapın
s.t. "30.11.2011 11:38" tarihinde demiş ki:
sayfayı açtım ve karşımda benim konum.güzel bir tevafuk.maşaallah berakellah.......çok güzel izah edilmiş...teşekkür ederim.
fatma "2.3.2012 15:57" tarihinde demiş ki:
teşekkür ederim çok aydınlatıcı oldu,allah razı olsun

1430 - 1438 © www.SoruSorCevapBul.com